Nuda matką wynalazku? Zagadkowe zachowanie kapucynek pokazuje, jak są do nas podobne

20 maja 2025, 10:24

Na wyspie Jicarón u wybrzeży Panamy żyje społeczność małp o niezwykłej kulturze. Zamieszkujące ją kapucynki z gatunku Cebus imitator są znane, między innymi, z używania kamiennych narzędzi. Naukowcy monitorujący małpy z Jicarón poinformowali właśnie o zaobserwowaniu zdumiewającego zjawiska, którego nie potrafią wyjaśnić. Wydaje się, że młodociany samiec zapoczątkował – nieobserwowany nigdzie wcześniej – zwyczaj porywania i noszenia młodych innego gatunku.



Jedyny taki posąg – pomnik konny Marka Aureliusza

1 kwietnia 2026, 07:14

Posąg konny Marka Aureliusza to jedyne zachowane do dzisiaj przedstawienie ponadnaturalnej wielkości pogańskiego cesarza rzymskiego na koniu. Cesarz-filozof, którego „Rozmyślania” czyta się do dzisiaj, był ostatnim z pięciu dobrych cesarzy, których rządy – od Nerwy w 96 roku po Marka Aureliusza w 180 roku – są częstokroć uznawane za złoty wiek cesarstwa rzymskiego.


Biografia niedoszłego świętego zdradza, co zjada stare pergaminy

8 września 2017, 13:15

Laurentius Loricatus (ur. w 1290 roku) był młodym żołnierzem gdy w wieku 15-16 lat przypadkowo zabił człowieka. Skruszony porzucił żołnierski fach i zaszył się w jaskini w pobliżu Subiaco, gdzie żył przez 34 lata umartwiając się i biczując. W 1244 roku na potrzeby kanonizacji dzieje jego życia spisano na zwoju pergaminu. Loricatus świętym nie został, jednak zwój może odegrać znaczącą rolę w ratowaniu zabytków piśmiennictwa.


Rzymskie statki i łódź wotywna Ozyrysa odkryte koło Aleksandrii

23 listopada 2017, 13:22

Na dnie morskim w pobliżu Aleksandrii odkryto wraki trzech rzymskich statków, łódź wotywną poświęconą Ozyrysowi oraz inne zabytki. Odkrycia w zatoce Abu Qir oraz wschodnim porcie Aleksandrii dokonał zespół naukowy z Wydziału Archeologii Podwodnej egipskiego Ministerstwa Starożytności oraz Europejskiego Instytutu Archeologii Podwodnej.


Diamentowe wykrywacze pola magnetycznego udoskonalą dyski twarde i zbadają ludzki mózg

26 stycznia 2018, 06:12

Układy scalone składają się z coraz mniejszych elementów. Pojedyncze struktury magnetyczne w dyskach twardych mają wymiary 10x20 nanometrów. Są więc znacznie mniejsze niż np. wirus grypy, którego średnica wynosi od 80 do 120 nm. Tak małe struktury zbliżają się powoli do granic, poza którymi zaczynają obowiązywać prawa fizyki kwantowej.


Parker Solar Probe wleci w atmosferę Słońca. Możesz tam wysłać swoje nazwisko

12 marca 2018, 23:38

Jeszcze do 27 kwietnia można wysyłać do NASA swoje nazwisko, które zostanie zapisane w mikrochipie, a ten trafi na pokład Parker Solar Probe, pierwszego ziemskiego pojazdu, który wleci w atmosferę Słońca. Próbnik poleci w regiony, których ludzkość nigdy nie badała. Misja da nam odpowiedź na pytania, na które szukamy odpowiedzi od 60 lat, mówi Thomas Zurbuchen, menedżer z Dyrektoriatu Misji Naukowych NASA (Science Mission Directorate).


Gniazda szympansów czystsze niż ludzkie łóżka

16 maja 2018, 12:11

Gniazda szympansów są czystsze niż... ludzkie łóżka. Taki wniosek płynie z badań, podczas których sprawdzano gniazda pod kątem mikrobiologicznym oraz występujących w nich pasożytów.


Efekt „bicia serca” w płynnym metalu

11 lipca 2018, 12:38

Na australijskim University of Wollongong fikcja naukowa stała się nauką. Uczeni uzyskali efekt „bicia serca” w płynnym metalu. Spowodowali, że płynny metal pulsował w regularnym przewidywalnym rytmie. Osiągnięcie zostało opisane w najnowszym numerze Physical Review Letters.


Bursztyn znad Bałtyku nie był pierwszym, który zaczął podbijać Europę

30 sierpnia 2018, 11:05

Bursztyn to obok jadeitu czy obsydianu jeden z najstarszych materiałów wykorzystywanych przez człowieka w celach dekoracyjnych. Do dzisiaj jest on wysoko ceniony. Bursztyn bałtycki to materiał szeroko znany w Europie. Jednak, jak się okazuje, nie był on pierwszym bursztynem, który zaczął podbijać Stary Kontynent.


Tlenu na Marsie wystarczy, by podtrzymać życie

23 października 2018, 09:21

Solanka znajdująca się tuż pod powierzchnią Marsa może zawierać na tyle dużo tlenu, by umożliwić rozwój życia takiego, jakie przed miliardami lat pojawiło się na Ziemi. W niektórych miejscach tlenu może być na tyle dużo, by istniały tam prymitywne wielokomórkowce, jak na przykład gąbki.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk